Dekoracja do opery Don Giovanni

Opera Don Giovanni Wolfganga Amadeusza Mozarta w reżyserii Mariusza Trelińskiego miała swoją premierę dnia 8 grudnia 2002 roku. Autorem scenografii jest Boris F.Kudlicka. Kostiumy projektował Arkadius. Jest to koprodukcja z operą w Los Angeles.


Dekoracje
Dekoracja do opery Don Giovanni została zaprojektowana w postaci siatki przecinających się pionowych i poziomych linii. Siatka ta występuje na trzech płaszczyznach. Pierwsza płaszczyzna to podłoga - pochylnia (), a dwie pozostałe to boczne ściany ( i ). Linie zbiegają się ku tyłowi sceny dając widzom wrażenie perspektywy. W podłodze centralnej części umieszczony jest katafalk (), który w trakcie przedstawienia wysuwa się ponad powierzchnię podłogi, lub chowa się w podłogę i tworzy otwór.


W ścianach bocznych umieszczone jest sześcioro drzwi - po trzy na każdą ścianę ( i ).


Lewa ściana (), patrząc od widza, rozsuwa się podczas przedstawienia na cztery części ().


Scenograf założył możliwość zapalania się poszczególnych linii siatki w różnych konfiguracjach.


Elementy dekoracji podczas montowania światłowodów

Użyte materiały
Pierwotnie dekoracja miała zostać zrobiona z pasków diodowych FlexLEDs w kolorach białym i czerwonym. Ostatecznie zdecydowano się na kabel światłowodowy świecący powierzchnią boczną.

Do budowy dekoracji światłowodowej użyto:

• kabla światłowodowy świecący powierzchnią boczną SideGlow® SV42ULTRA. Kabel ten zbudowany jest z 42 włókien o średnicy 1mm, skręconych wokół odblaskowego rdzenia i obciągniętych przezroczystą koszulką. Dzięki użyciu 1mm włókien kabel daje ultra jasne światło. Do budowy dekoracji użyto 1050 metrów tego kabla.
• 20 iluminatorów ze 150W żarówką metalhalogenkową oraz z kartą DMX umożliwiającą sterowanie i uzyskanie efektów świetlnych.
• ponadto wykorzystano 4 noże do cięcia światłowodów na gorąco, oraz 20 złączek do mocowania światłowodów w iluminatorach.

Ułożenie światłowodów i rozmieszczenie iluminatorów
Kabel światłowodowy ma swoje wymagania konstrukcyjne, m.in. dla uzyskania optymalnego efektu świetlnego musi być łączony w pętle, a każda pętla zasilana przez iluminator nie może być dłuższa niż 30 metrów. Raz przeciętego światłowodu nie można połączyć, zatem odcinki powinny być wymierzone bardzo dokładnie. Kabel światłowodowy był układany w korytkach wpuszczonych w ściany i w podłogę.

Dla widza poszczególne linie musiały być widoczne jako ciągłe, w rzeczywistości były one składane z kilku pętli, ponieważ musiała być możliwość otwarcia drzwi, ustawienia katafalku i rozsunięcia lewej ściany.

Do podświetlenia pochylni (podłogi) użyto 9 iluminatorów. W podłodze osobny iluminator został przeznaczony na linie pojawiające się na katafalku, ponieważ katafalk przesuwa się w górę i w dół i „przerywa” ciągłość linii.

Osobne Iluminatory zasilały także górną i dolną część linii przedzielonych przez katafalk.

Prawa ściana wymagała 4, ale lewa, ze względu na rozsuwanie, musiała być zasilana 7 iluminatorami.

Wszystkie iluminatory były sterowane za pomocą systemu DMX używanego powszechnie w teatrze. System ten pozwolił na sterowanie poszczególnymi iluminatorami (zmianą koloru, przygasanie, zapalanie, zapalanie wybranych linii).

Przewaga technologii światłowodowej
Kable światłowodowe zostały wybrane do stworzenie dekoracji do Don Giovanniego z kilku względów:

• technologia ta pozwoliła na uzyskanie wymaganych efektów świetlnych oraz kilku kolorów świecenia bez potrzeby dublowania linii, które miały zapalać się w dwóch kolorach. W przypadku wykorzystania diod LED lub węży świetlnych byłaby konieczność zastosowanie zdublowanych linii.
• wg założeń scenografa, świecące linie miały stanowić jednolite źródło światła, bez widocznych punktów świetlnych, co miałoby miejsce w przypadku zastosowania diod LED lub węży świetlnych. Wymagany efekt możliwy był do osiągnięcia jedynie przy wykorzystaniu światłowodu lub neonu, przy czym neon nie dawał możliwości zmiany koloru świecenia.
• wg koncepcji reżysera, w jednej ze scen aktorzy mieli czołgać się po scenie - dzięki zastosowaniu światłowodów, było to zupełnie bezpieczne i nie narażało aktorów na porażenie prądem lub poparzenia - światłowody ani nie przewodzą prądu, ani nie nagrzewa się.
• światłowody, po odpowiednim rozplanowaniu pętli, były stosunkowo proste w montażu - ekipa montażowa musiała jedynie nauczyć się oprawiać światłowód w złączki wchodzące do iluminatorów.

Sukces przedstawienia i scenografii
Dekoracja światłowodowa pozwoliła stworzyć wspaniałe efekty wizualne i była znaczącą częścią całego przedstawienia. O Don Giovannim w reżyserii Mariusza Trelińskiego było głośno jeszcze przed premierą. Ciekawość widzów podsycały wstępne zdjęcia dekoracji i artykuły, które ukazały się w Newsweeku (8 grudnia 2002), Dużym Formacie (5 grudnia 2002) i Wysokich Obcasach (7 grudnia 2002). Po premierze recenzje przedstawienia ukazały się m.in. w Gazecie Wyborczej (10 grudnia 2002) oraz Dzienniku Łódzkim (10 grudnia 2002). W każdej recenzji podkreślano wyjątkowość dekoracji. Pod koniec grudnia (30 grudnia 2002) czasopismo Viva zamieściło także obszerny artykuł ze zdjęciami z tego przedstawienia.


Stosowane produkty:

• Roblon Sidelight - kable świecące powierzchnią boczną
• Generatory światła

Galeria zdjęć